Veroorzaakt sulfiet hoofdpijn?

Wijn en hoofdpijn SuflietSulfiet & hoofdpijn

Een veelbesproken onderwerp onder wijnliefhebbers is dat zij hoofdpijn krijgen van sulfiet in wijn.

 

Maar komt de hoofdpijn ook daadwerkelijk van sulfiet? En wat is eigenlijk het ‘nut’ van Sulfiet? Er is over dit onderwerp vaak onduidelijkheid, vandaar een uitleg.

 

Sulfiet is een verzamelterm voor alle stoffen met zwavel. Tijdens het gistingsproces van wijn ontstaat er altijd een kleine hoeveelheid natuurlijke sulfiet. Vandaar dat wijn totaal zonder sulfiet niet bestaat! Als men dus spreekt over wijn zonder sulfiet, bedoelt men altijd wijn zonder toegevoegd sulfiet. Sulfiet wordt ook toegevoegd tijdens het wijn maken, omdat het twee functies heeft. Ten eerste beschermt sulfiet de wijn tegen oxidatie, waardoor de wijn fris en fruitig blijft. Ten tweede voorkomt het de groei van ongewenste bacteriën en schimmels, wat de wijn zuiver houdt. Sulfiet komt niet alleen in wijn voor maar ook in diverse andere levensmiddelen. Het zit bijvoorbeeld ook in koekjes, pizza en chips, in augurken en in gedroogd fruit. Een portie gedroogde abrikozen bijvoorbeeld bevat tien keer meer sulfiet dan een glas wijn. Allergische reacties op sulfiet zijn gewoonlijk uitslag en ademhalingsproblemen.

 

Hoofdpijn komt op het lijstje met symptomen niet of nauwelijks voor. En wie wel allergisch voor sulfiet is, zou veel vaker last moeten hebben. Met name voor bepaalde astmapatiënten kan sulfiet in wijn al in een hele lage dosering averechts op de luchtwegen werken. Daarom wordt op het wijnetiket altijd vermeld ‘bevat sulfiet(en)’. Voor de meeste mensen is sulfiet echter een veilige stof, zeker in de minieme concentraties die tegenwoordig worden gebruikt. Toepassen van sulfiet in wijn is bovendien aan hele strenge regels gebonden. Voor rode wijn mag maximaal 150 mg/l worden gebruikt en voor witte wijn en rosé maximaal 200 mg/l. De meeste wijnen bevatten echter véél minder dan die maxima. Meer dan de helft van alle wijnen bevat minder dan 80 mg/l sulfiet, ofwel ongeveer de helft van het wettelijk maximum.

 

Bij het merendeel van de consumenten wordt de hoofdpijn veroorzaakt door andere stoffen in de wijn, namelijk de zogenaamde biogene aminen (waaronder histamine, tyramine, phenylethylamine en putrescine), die overigens ook kunnen voorkomen in andere voedingsstoffen, met name in oude kaas, aubergines en vis. Deze aminen zijn vaso-actief, dat wil zeggen: zij kunnen onder andere verwijding van de bloedvaten in het hoofd veroorzaken, waardoor migraine ontstaat.

 

Onder normale omstandigheden worden biogene aminen die wij via ons eten of drinken binnenkrijgen voor het grootste deel in de darmen onschadelijk gemaakt. Bij sommige mensen werkt dit “verdedigingsmechanisme” echter onvoldoende en ook bepaalde soorten medicijnen, zoals bijvoorbeeld antidepressiva, kunnen er de oorzaak van zijn dat de aminen niet of nauwelijks onschadelijk worden gemaakt. Dit kan zeker bij migraine-patienten leiden tot een pijnaanval.

 

wijn hoofdpijn suflietRode wijnen bevatten meer biogene aminen dan witte wijnen. Toch kan men ook bij het nuttigen van witte wijnen en lichte hoofdpijn voelen opkomen. Ook hier zijn dit de aminen en niet het sulfiet. Overigens bevatten niet alle rode wijnen dezelfde hoeveelheid aminen. Hoe groot de hoeveelheid biogene aminen is die in de wijn voorkomt, hangt af van het druivenras, de grond waarop de druif werd verbouwd en de gist- en bacteriestammen die bij de fermentatie waren betrokken. Omdat in Pinot Noir meer aminozuren voorkomen, bevatten deze wijnen meer aminen dan Cabernet Sauvignon.

 

Bij gevoelige personen veroorzaakt de ene soort wijn wel en de andere soort wijn geen hoofdpijn, afhankelijk van de hoeveelheid aminen. Vaak hebben mensen zelf al ontdekt welke wijn goed valt en welke niet. Het is dan verstandig om van de “veilige wijn” een voorraad voor eigen gebruik aan te leggen!

 

De hoofdpijn die hoort bij een “kater” heeft een heel andere oorzaak en komt niet alleen voor na het drinken van rode wijn, maar na misbruik van alle alcoholhoudende dranken. De klachten treden veel later op dan bij rode wijn hoofdpijn en worden veroorzaakt door overmatig gebruik. De kans op een kater kan worden beperkt door de alcoholconsumptie te combineren met eten, er flink wat water bij te drinken en niet in de laatste plaats door matig gebruik!

 

Terzijde: in het Verre Oosten heeft bijna de helft van de bevolking iets dat wel het ‘oriental flushing syndrome’ wordt genoemd: door een tekort aan Aldehyde dehydrogenase in het lichaam wordt geconsumeerde alcohol niet goed omgezet en dat lijdt (vrijwel direct) tot opvliegers, transpireren, hoofdpijn en andere ongemakken. Is iets genetisch en niks aan te doen…